Shkruan: Aleksander HASANAS

Mbreti me i pare ILIR eshte vet ‘Ylli – Mbret’ (Ὕλλος) nga ku mori edhe emrin gadishulli yne YLLIR.
Hyllus themeloi mbretërinë e Hylleans në Iliria. [Apollonius 4.534-551] 3. Një bir i tokës që i dha emrin e tij edhe lumit Hyllus në Lydia; [Pausanias 1.35.6]
Sipas studiuesit “K. Patch-i” ka pas 16 mbretëri ilire por nderkohe kemi edhe 15 mbretërë ilirë, sipas studiuesit kroat Duje R. Mioçeviqit, të cilët shfaqen që nga shek. V p. e. s., siç na i ka ofruar në origjinal autori:
1. Sira (Sirhas) – Fundi i shek. V – fillimi i shek. IV p. e. s.; 2. Bardyli (Bardilis) – Ka vdekur në v. 359 p. e. s.; 3. Grabo (Grabos) – I njohur rreth v. 356 p. e. s. (Besohet se është i biri i Bardylit?);
4. Pleurat (Pleuratos). I njohur rreth v. 344-3 p. e. s. (Mbase edhe ky i biri i Bardylit, përkatësisht i vëllai i Grabit);
5. Klito (Klitos). Ky mbret ka sunduar në v. 335 p. e. s. (I biri i Bardylit).;
6. Glaukija (Glaukos). Sundon Ilirët në v. 317 – 303 p. e. s. . Në v. 335 përmendet si sundimtar i Taulantëve; 7. Bardyli (Bardilis) II. I njohur në v. 295 -290 p. e. s.; 8. Monuni (Monunios). I njohur në v. 280 p. e. s. (Besohet se ishte i ibiri i Bardylit të II ose i Grabosit);
9. Mitilije (Mitylios). I njohur në v. 270 p. e. s. (Besohet se është i biri i Monunit); 10. Pleurati (Pleuratos). Sundon rreth v. 260 (?) p. e. s. (Besohet se është i biri i Mitilit); 11. Agroni – Përmendet në v. 231 p. e. s. (I biri i Pleuratit); 12. Pinesi (Pinnes). Ka vdekur pas vitit 217 p. e. s. Ka sunduar me këshillat nga njerka e tij Teuta, po edhe nga axha Skerdialidi dhe Dimitrije Hvaranini. (Është i biri i Agronit);
13. Skerdilaidi. Përmendet ndërmjet viteve 212 e 206 p. e. s.
14. Pleurati (Pleuratos) II. Ka sunduar i pavarur që nga v. 206 – 180 p. e. s.;
15. Genti (Genthios) – Ka sunduar nga viti 180 -168 p. e. s.”.
Emrat e këtyre 31 mbretërve ilirë, si dhe edhe sa e sa mbretëreshave dhe mbretërve të tjerë pellasgo-iliro-shqiptarë, mund ti gjeni ne studimin e: Prof. Dr. Rexhep Doçi: 31 MBRETËRESHA E MBRETËR PELLASDO – ILIRO – SHQIPTARË (Punim shkencor)