Shkruan: Shqipe HOXHA

Kulla e SOKOLIT/SOKO–L qëndron e lartë në shkëmbinjtë e paarritshëm mbi fshatin Dunava në Konavle, pranë Dubrovnikut, qysh nga koha ilire. Forma e saj përputhet me gurin natyror mbi të cilin mbështetet, dhe ngjyrat e saj gri kombinohen me mjedisin natyror.
The Sokol tower stands high on inaccessible rocks above the village of Dunava in Konavle, near Dubrovnik, where its imposing form has dominated the Konavle valley since Illyrian times. Its shape matches the natural stone on which it rests, and its grey colour blends with the natural surroundings.
Regjistrimet më të hershme të kësaj strukture interesante mund të gjenden në dokumentet në arkivat e Dubrovnikut nga viti 1391.
Vendndodhja e kullës sugjeron se në këtë vend ekzistonte një kështjellë që nga koha e ilirëve dhe romakëve, dhe fragmenteve qeramike tulla të zbuluara në muret e kullës datojnë nga ato kohë.
Kulla Sokol fitoi pamjen e saj të tanishme gjatë epokës së Republikës së Dubrovnikut, e cila bleu pjesën lindore të Konavle në 1419. Përveç përdorimit të saj për qëllime mbrojtëse, kulla shërbeu gjithashtu si arsenal armatimi dhe furnizime emergjente të grurit dhe verës u ruajtën këtu në raste konflikti.
Kulla e Sokol-it kishte edhe kazerma për rojet dhe lagjet për gratë dhe fëmijët nga fshatrat përreth, të cilët mund të kërkonin strehim këtu në rast rreziku.
Kjo kullë e mahnitshme mbijetoi tërmetin e madh të vitit 1667, por u braktis në fillim të shekullit të 18-të, pas së cilës u dëmtua në disa raste.
Që nga viti 1965, kulla Sokol është në pronësi të Shoqatës së Miqve të Antikave të Dubrovnikut, e cila ka punuar për pesë vitet e fundit për të rivendosur këtë fortifikim të vyer të mesjetës. Në pranverën e vitit 2013, Kulla Sokol edhe një herë hapi dyert e saj pas 350 vjetësh. Sot, vizitorët mund të zbulojnë koleksionin e saj të mrekullueshëm arkeologjik, të paraqitur në lagjet e banuara të Kastelanit. Gjetjet e vlefshme arkeologjike, të gjetura nën kështjellë, konfirmojnë vazhdimësinë e jetës në këtë vend dhe ekzistencën e kësaj kështjelle që nga koha e bakrit, rreth 2300 vjet para Krishtit, derisa kalaja u braktis në fillim të shekullit të 18-të.
Kulla Sokol, me mbetjet mesjetare më mbresëlënëse në zonën e Dubrovnikut, ofron një pamje mbresëlënëse të peizazheve madhështore të Konavle në bukurinë e tyre të plotë.