Georgio Scanderbeg, principe di Epyrro… botuar më 1539 pa emrin e autorit, pa vendin e botimit dhe pa editorin paraqitet edhe sot e kësaj dite nga shumë biblioteka në Itali si një vepër e Paolo Xhovios. Studiues të tjerë më vonë u shprehën për të si një vepër që i përket Dhimitër Frankos(1443-1525) e pregatitur për botim nga Pal Pietër Ëngjëlli…

Nga Ilia S. KARANXHA-Firenze/

Emri i Paolo Xhovios (Paolo Iovio ose Giovio) është i njohur në ambientin shqiptar qysh në periudhënqysh në periudhën e Rilindjes Kombëtare Shqiptare Kjo para së gjithash në sajë të publikimeve të veprës së tij Comentario delle cose de’Turchi (Komente mbi çështjet e Turqve) me të cilën më vonë u bashkangjit edhe varianti i shkurtuar i historisë të Skënderbeut (1541, 1543, 1544/5) fakt që shtyvi mjaft studiues të kohës të mendonin se edhe ajo ishte vepër e Xhovios.

Bile edhe botimi i parë i veprës Commentario de le cose de Turchi, et del s. Georgio Scanderbeg, principe di Epyrro… botuar më 1539 pa emrin e autorit, pa vendin e botimit dhe pa editorin paraqitet edhe sot e kësaj dite nga shumë biblioteka në Itali si një vepër e Paolo Xhovios.

Studiues të tjerë më vonë u shprehën për të si një vepër që i përket Dhimitër Frankos(1443-1525) e pregatitur për botim nga Pal Pietër Ëngjëlli nipi i peshkopit të Durrësit Pal Ëngjëlli (1427-1470) ndërsa sturdimet më të fundit na nxorën në rezultate krejt të ndryshme duke e njohur edhe këtë si një vepër të Marin Beçikemit (Barletit). (I.S. Karanxha: Barleti apo Beçikemi?..2010) e Rilindjes Kombëtare Shqiptare.
Me gjithë këtë njohje të Xhovios në lidhje me Skënderbeun pak dihet për porteret e “elozhet” e personave të tjerë që i interesojnë gjithashtu përsëdrejti shkencës albanollogjike siç janë Pirrua i Epirit, Nikolla Leonik Tomeo, Mikele Marulo Tarkaniota e Marin Beçikemi (Barleti) të cilët njëlloj si figura e Skënderbeut ishin zgjedhur nga Xhovio mes personave të tjerë të shquar të botës së atëhershme apo asaj antike me qëllim që të zinin vendet e tyre të nderuara në muzeun e tij në Komo-

Kjo para së gjithash në sajë të publikimeve të veprës së tij Comentario delle cose de’Turchi (Komente mbi çështjet e Turqve) me të cilën më vonë u bashkangjit edhe varianti i shkurtuar i historisë të Skënderbeut (1541, 1543, 1544/5) fakt që shtyvi mjaft studiues të kohës të mendonin se edhe ajo ishte vepër e Xhovios.

Bile edhe botimi i parë i veprës Commentario de le cose de Turchi, et del s. Georgio Scanderbeg, principe di Epyrro… botuar më 1539 pa emrin e autorit, pa vendin e botimit dhe pa editorin paraqitet edhe sot e kësaj dite nga shumë biblioteka në Itali si një vepër e Paolo Xhovios.

Studiues të tjerë më vonë u shprehën për të si një vepër që i përket Dhimitër Frankos(1443-1525) e pregatitur për botim nga Pal Pietër Ëngjëlli nipi i peshkopit të Durrësit Pal Ëngjëlli (1427-1470) ndërsa sturdimet më të fundit na nxorën në rezultate krejt të ndryshme duke e njohur edhe këtë si një vepër të Marin Beçikemit (Barletit). (I.S. Karanxha: Barleti apo Beçikemi?..2010)